Кодекси рафтор
PyCon Tajikistan чорабиниест, ки барои ҳама бе таҳқиру фишор мегузарад ва ин кодекси рафтор ба ҳар як иштирокчӣ дахл дорад. Мисли дигар PyCon-ҳо дар саросари ҷаҳон, мо пайрави рӯҳияи кодекси рафтори Python Software Foundation ҳастем.
Муқаддима
PyCon Tajikistan барномасозони Python, донишҷӯён, муҳаққиқон, омӯзгорон ва ширкатҳоро аз Тоҷикистон, Осиёи Марказӣ ва дигар кишварҳо ҷамъ меоварад. Мо мехоҳем, ки ҳар як иштирокчӣ, новобаста аз таҷриба ва заминааш, омӯзад, дониш мубодила кунад ва худро бехатар ҳис кунад.
Бо бақайдгирӣ дар PyCon Tajikistan, баромад кардан, сарпараст ё ихтиёрӣ шудан, шумо розӣ мешавед, ки ин кодекси рафторро риоя кунед. Ташкилкунандагон дар тамоми давраи чорабинӣ риояи онро назорат мекунанд.
Арзишҳои мо
Мо ӯҳдадор мешавем, ки PyCon Tajikistan барои ҳама меҳмоннавоз бошад, новобаста аз:
- синну сол, ҷусса, маъюбии намоён ё ноаён
- миллат, шаҳрвандӣ, минтақа ё забони модарӣ
- ҷинс, ҳувияти гендерӣ ва ифодаи он, тамоюли ҷинсӣ
- сатҳи таҷриба, маълумот, касб ё вазъи иҷтимоию иқтисодӣ
- намуди зоҳирӣ, дин ё эътиқод, ё ақидаҳои сиёсӣ
- интихоби забони барномасозӣ, фреймворк, муҳаррир ё системаи амалиётӣ
Мо кушодадилӣ, эътибор ба дигарон ва эҳтиромро қадр мекунем. Чунон ки дар ҷомеаи Python мегӯянд: мо барои забон омадем ва барои ҷомеа мондем.
Доираи амал
Ин кодекси рафтор ба ҳамаи иштирокчиёни чорабинӣ ва ба ҳамаи фазоҳои он, ҳам ҳузурӣ ва ҳам онлайн, дахл дорад.
Кӣ: иштирокчиён, маърӯзачиён, роҳбарони семинарҳо, сарпарастон, намоишгарон, ихтиёриён, ташкилкунандагон, кормандони макон ва намояндагони ВАО.
Дар куҷо:
- макони конфронс, маърӯзаҳо, семинарҳо ва дарсҳои амалӣ
- спринтҳо, ҳакатонҳо ва маърӯзаҳои кӯтоҳ
- чорабиниҳои иҷтимоӣ, зиёфатҳо ва нишастҳои баъдӣ, расмӣ ё ғайрирасмӣ
- чатҳо ва каналҳои чорабинӣ (Telegram, Discord, шабакаҳои иҷтимоӣ) ва пахши мустақим
- муоширати шахсии марбут ба чорабинӣ, пеш аз он, ҳангоми он ва баъд аз он
Рафтор берун аз ин фазоҳо низ метавонад баррасӣ шавад, агар ба бехатарии иштирокчиён таъсир расонад.
Рафтори интизоршаванда
Аз ҳамаи иштирокчиён интизор меравад, ки:
- Бо дигарон ҳам рӯ ба рӯ ва ҳам онлайн меҳрубон ва боэҳтиром бошанд.
- Навомадагон ва донишҷӯёнро хуш пазиранд: саволи беақлона вуҷуд надорад.
- Забони фарогир истифода баранд. Аз шӯхӣ ва шарҳҳо дар бораи ҳувият, минтақа ё дини касе худдорӣ кунанд.
- Интихоби забонро эҳтиром кунанд. Маърӯзаҳо ва гуфтугӯҳо бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ мегузаранд; сабр кунед, равшан гап занед ва ҳар вақт ки метавонед, дигаронро низ ҷалб кунед.
- Танқиди созандаро бо фурӯтанӣ қабул кунанд ва онро созанда баён намоянд.
- Фазои шахсӣ ва ҳудуди дигаронро эҳтиром кунанд. «Не» маънои не дорад ва «шояд» маънои «ҳа» надорад.
- Пеш аз аз наздик аксбардорӣ кардани одамон ё дар интернет гузоштани аксҳои онҳо иҷозат пурсанд.
- Дастурҳои ташкилкунандагон, ихтиёриён ва кормандони маконро иҷро кунанд ва қоидаҳои маконро риоя намоянд.
- Ба ҳамдигар ғамхорӣ кунанд. Агар бинед, ки касе дар душворист, кӯмак пешниҳод кунед ё ба ташкилкунанда хабар диҳед.
Рафтори ғайриқобили қабул
Таҳқир, фишор ва рафтори истисноӣ дар ҳеҷ шакл иҷозат дода намешавад. Масалан:
- суханони таҳқиромез ё паст задан дар бораи ҷинс, миллат, шаҳрвандӣ, минтақа, забон, дин, маъюбӣ, синну сол, намуди зоҳирӣ ё ҳар хусусияти дигари шахсӣ
- суханони ҷинсӣ, тасвирҳои ҷинсӣ ё таваҷҷуҳи ҷинсӣ дар маърӯзаҳо, слайдҳо, стендҳо, чатҳо ё чорабиниҳои иҷтимоӣ
- тамоси ҷисмонии номатлуб, ё тарсонидан ва таҳдиди ҷисмонӣ ё шифоҳӣ
- таъқиб, пайгирӣ ё қасдан халал расонидан ба маърӯзаҳо ва дигар чорабиниҳо
- аксбардорӣ, сабт ё пахши мустақими одамоне, ки хоҳиш кардаанд онҳоро сабт накунанд
- паҳн кардани маълумоти шахсии касе (суроға, телефон, паёмҳо, аксҳо) бе розигии ӯ
- фиристодани паёмҳои шахсии нохоста баъд аз он ки шахс хоҳиш кардааст бас кунед
- ташвиқ ё пинҳон кардани ҳар яке аз рафторҳои дар боло зикршуда
- интиқом аз касе, ки дар бораи вайронкунӣ хабар додааст ё ба тафтиш кӯмак мекунад
Аз иштирокчиёне, ки аз онҳо хоҳиш шудааст бас кунанд, интизор меравад, ки фавран бас кунанд. «Ин шӯхӣ буд» баҳона нест.
Қоидаҳо барои нақшҳои алоҳида
Маърӯзачиён ва роҳбарони семинарҳо
- Маърӯзаҳо, слайдҳо, намунаҳои код ва намоишҳо бояд ба ин кодекси рафтор мувофиқ бошанд. Тасвирҳои ҷинсӣ ё зӯроварӣ ва шӯхиҳои таҳқиромез ҷоиз нестанд.
- Агар мавзӯъ маводи ҳассосро талаб кунад, пеш аз чорабинӣ бо кумитаи барнома тамос гиред.
- Ташкилкунандагон метавонанд маърӯзаеро, ки ин кодекси рафторро вайрон мекунад, қатъ кунанд.
Сарпарастон ва намоишгарон
- Стендҳо, тӯҳфаҳо, ҷалби кормандон ва маводи маркетингӣ бояд ба ин кодекси рафтор мувофиқ бошанд.
- Кормандони стендҳо набояд либос, униформа ё костюмҳои ҷинсӣ пӯшанд ё фазои ҷинсӣ эҷод кунанд.
- Сарпарастон барои рафтори кормандони худ дар чорабинӣ масъуланд.
Аксбардорӣ ва сабт
- Ташкилкунандагон метавонанд маърӯзаҳоро сабт ва нашр кунанд.
- Иштирокчиёне, ки намехоҳанд аксбардорӣ шаванд, метавонанд дар бақайдгирӣ тасмаи нишони «бе акс» гиранд. Лутфан онро эҳтиром кунед.
- Пеш аз аксбардории кӯдакон ё аз наздик аксбардорӣ кардани ҳар кас иҷозат пурсед.
Фазоҳои онлайн
- Дар чатҳо ва каналҳои чорабинӣ ҳамин қоидаҳо амал мекунанд. Модераторон метавонанд паёмҳо ва аъзоеро, ки онҳоро вайрон мекунанд, хориҷ кунанд.
- Аз мавзӯъ дур нашавед. Спам, реклама ва ташвиқоти сиёсӣ манъ аст.
Хабар додан дар бораи вайронкунӣ
Агар шумо бо вайронкунӣ рӯ ба рӯ шавед ё шоҳиди он бошед, ё ягон нигаронии дигар дошта бошед, ҳарчи зудтар хабар диҳед. Ҳар як муроҷиат ҷиддӣ ва махфӣ баррасӣ мешавад.
Чӣ тавр хабар додан
- Шахсан: ба ҳар як ташкилкунанда ё ихтиёрие, ки нишони STAFF дорад, муроҷиат кунед ё ба мизи бақайдгирӣ равед.
- Бо телефон ё Telegram: ба хати боварии кодекси рафтор занг занед ё нависед (нигаред ба Тамос дар поён).
- Бо почтаи электронӣ: ба гурӯҳи кодекси рафтор нависед (нигаред ба Тамос дар поён).
- Беном: аз шакли онлайн истифода баред. Муроҷиатҳои беном имкониятҳои моро маҳдуд мекунанд, вале мо онҳоро ҳам баррасӣ мекунем.
Агар тавонед, инҳоро нависед
- ном ва маълумоти тамоси шумо (ихтиёрӣ)
- чӣ ҳодиса рух дод, кай ва дар куҷо
- кӣ иштирок дошт: номҳо, нишонҳо ё тавсиф
- оё шоҳидон, аксҳо ё скриншотҳо ҳастанд
- оё ҳодиса идома дорад
Баъд чӣ мешавад
- Узви гурӯҳи кодекси рафтор шуморо мешунавад ва боварӣ ҳосил мекунад, ки шумо дар амон ҳастед.
- Агар хоҳед, мо ба шумо дар тамос бо посбонони макон ё мақомоти маҳаллӣ кӯмак мекунем, ҳамроҳатон меравем ё ҷои ором пайдо мекунем.
- Гурӯҳ муроҷиатро баррасӣ карда, дар бораи чора қарор мебарорад, одатан дар давоми 24 соат ҳангоми чорабинӣ.
- Мо бо эҳтиром ба ҳарими шахсии ҳамаи тарафҳо шуморо аз натиҷа огоҳ мекунем.
Агар ба шумо хатари фаврӣ таҳдид кунад, аввал ба хадамоти фаврӣ занг занед (нигаред ба Тамос дар поён), баъд ба ташкилкунанда хабар диҳед.
Чораҳо
Ташкилкунандагон бо дарназардошти бехатарии иштирокчиён муайян мекунанд, ки кадом чора мувофиқ аст. Чораҳои имконпазир:
- огоҳии шифоҳӣ ё хаттӣ
- талаби қатъ кардани тамос бо шахсони муайян
- қатъ кардани маърӯза, семинар ё фаъолияти стенд
- хориҷ кардан аз чатҳо ва фазоҳои онлайн
- хориҷ кардан аз чорабинӣ бе баргардонидани пул
- манъи иштирок дар PyCon Tajikistan-ҳои оянда
- хабар додан ба мақомоти маҳаллӣ ҳангоми таҳдид ба бехатарӣ ё вайрон кардани қонун
Ташкилкунандагон инчунин метавонанд корфармо ё ширкати сарпарасти шахсро огоҳ кунанд, агар ӯ аз номи онҳо амал карда бошад.
Ҳеҷ кас истисно нест. Маърӯзачиён, сарпарастон, ихтиёриён ва ташкилкунандагон ҳамин қоидаҳоро риоя мекунанд. Аъзои гурӯҳ, ки манфиати шахсӣ доранд, аз баррасии парванда канор мераванд.
Шикоят: шахсе, ки нисбат ба ӯ чора андешида шудааст, метавонад дар давоми 14 рӯз баъд аз чорабинӣ ба гурӯҳи кодекси рафтор шикояти хаттӣ пешниҳод кунад. Онро узви гурӯҳе баррасӣ мекунад, ки дар қарори аввал иштирок надошт.
Тамос
Гурӯҳи кодекси рафтор дар тамоми давраи чорабинӣ, аз ҷумла дар чорабиниҳои иҷтимоӣ, дастрас аст.
- Почтаи гурӯҳ
- coc@pycon.tj
- Хати боварӣ (телефон / Telegram)
- То оғози чорабинӣ эълон мешавад
- Шакли муроҷиати беном
- То оғози чорабинӣ эълон мешавад
- Аъзои гурӯҳи кодекси рафтор
- Номҳо ва аксҳо дар ин ҷо ва дар роҳнамои иштирокчӣ нашр мешаванд
- Посбонони макон
- То оғози чорабинӣ эълон мешавад
- Милитсия
- 102
- Ёрии таъҷилӣ
- 103
- Хадамоти сӯхтор
- 101
Манбаъҳо ва иҷозатнома
Ин кодекси рафтор дар асоси кодекси рафтори PyCon US ва кодекси рафтори Python Software Foundation омода шудааст, ки ба намунаи сиёсати зидди таҳқир аз Geek Feminism wiki такя мекунанд.
Он бо иҷозатномаи Creative Commons Attribution 3.0 Unported нашр мешавад. Дигар конфронсҳои PyCon метавонанд онро озодона истифода ва мутобиқ кунанд. Версияи расмӣ версияи англисӣ ба ҳисоб меравад.